TÌM HIỂU VỀ TRANH CHÂN DUNG CHÌ

Để hiểu được lịch sử của tranh chân dung, chúng ta sẽ cùng khám phá các tác phẩm chân dung tiêu biểu trên thế giới. Qua đó, ta sẽ nắm được các bước phát triển và các trường phái trong tranh chân dung; thế nào là một bức chân dung đẹp? Tranh chân dung từ xưa đến nay có thể được vẽ từ nhiều chất liệu khác nhau: chì,  sơn dầu,  màu nước, ký họa …

 


1. Tranh chân dung cổ điển.

 


LEONARDO DA VINCI
(1452-1519)

‘Bust of a Warrior’ c.1475, silverpoint.

Silverpoint là tiền thân của bút chì hiện đại. Đó là kỹ thuật vẽ chi tiết phổ biến vào cuối thời kỳ Gothic và Phục hưng. Hình ảnh Silverpoint được tạo ra bằng cách sử dụng một thanh bạc được mài sắc trên bề mặt sơn lót. Bản vẽ ban đầu xuất hiện màu xám, nhưng nó được oxi hóa dần trong vài tháng để tạo thành màu nâu ấm áp. Chì và thiếc cũng được sử dụng làm phương tiện vẽ kim loại nhưng để tạo ra hiệu ứng tinh tế và tốt nhất thì là silverpoint.

Một trong những ví dụ điển hình nhất của kỹ thuật silverpoint là Leonardo Bust ‘Bust of a Warrior’. Kỹ năng vẽ điêu luyện của họa sĩ được thể hiện rõ nét qua cách ông truyền tải những điều đặc trưng của người lính và các chi tiết công phu của bộ giáp. Nhịp điệu trong kỹ thuật của ông cũng rất tuyệt vời khi tự tin khắc họa phần da thịt mềm được thể hiện bằng kim loại cứng.

Leonardo sau này cũng rất nổi tiếng với các bức chân dung sơn dầu cổ điển qua thời kỳ Phục Hưng. Ông cũng là họa sĩ tiêu biểu trong thời kỳ này.


2. Tranh chân dung than chì.

 


JEAN-AUGUSTE-DOMINIQUE INGRES
 (1780-1867)

‘Portrait of Guillaume Guillon Lethière’ 1815, graphite.

Graphite đã vượt mặt silverpoint trở thành một chất liệu vẽ phổ biến vào thế kỷ 16 vì nó có thể tạo ra các đường kẻ và tông màu tối hơn so với chất liệu kim loại. Vì nó mềm và dễ gãy hơn; các que than chì ban đầu được buộc bằng dây, sau đó được thay thế bằng vỏ gỗ. Về sau này, nó được phát triển thành bút chì hiện đại.

Jean-Auguste-Dominique Ingres, họa sĩ Tân Cổ điển nổi tiếng người Pháp đã tạo được dấu ấn nổi bật thông qua chất lượng tranh của ông. Những bản thảo phác họa chân dung bằng than chì, vốn là tác phẩm nghệ thuật có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến trường phái nghệ thuật của Degas, Picasso và Matisse trong những thập kỷ tiếp theo.

Nghiên cứu của Ingres về tranh chân dung Guillaume Guillon Lethière – một giám đốc Học viện Pháp tại Rome cho biết đây là phong cách vẽ điển hình của ông. Sự tự tin và tinh tế trong nét vẽ đã nắm được độ chính xác của hình dáng mà ông đã đạt được từ những kinh nghiệm cùng tài năng hiếm có của mình. Nhịp điệu tuyến tính và sự hài hòa trong bản vẽ đã tạo nên các sắc độ nổi bật của khuôn mặt, nâng bản vẽ lên một tầm cao mới. Ingres nắm bắt cả sự tương đồng về thể chất và tâm lý của đối tượng để cho thấy tính chắc chắn trong xúc giác và cường độ quan sát đặc trưng trong các tác phẩm phác thảo xuất sắc.


3. Tranh chì chân dung nghệ thuật.



AUGUSTUS JOHN
(1878-1961)

‘Dorelia in a Hat’ c.1907, pencil.

Một họa sĩ khác được coi là nhân vật vẽ chân dung ký họa xuất sắc trong thế hệ của ông là vị họa sĩ xứ Wales – Augustus John. Người ta kể rằng ban đầu ông là một sinh viên bình thường tại Học viện Nghệ thuật Slade cho đến khi một tai nạn xảy ra trong kỳ nghỉ hè. Khi ấy, ông tham gia lặn biển và đầu bị va vào những tảng đá chìm. Sau bi kịch đó, ông bắt đầu thay đổi tính cách lẫn con người của mình: một tài năng nổi bật được chú ý nhưng cũng đồng thời là một kẻ nổi loạn, lăng nhăng và có hành vi phóng túng.

Bản phác thảo trên đây là chân dung người vợ thứ hai của Augustus – Dorelia (Dorothy McNeill), việc cân bằng giữa sự tự do và tính kiểm soát được thể hiện qua những kỹ thuật vẽ bậc thầy của ông.

 


EDGAR DEGAS
(1834-1917)

‘Portrait of Baroness Bellelli’ c.1858, pencil and pastel.
‘Detail from The Bellelli Family’ c.1858-67

Nhiều nghệ sĩ nghiên cứu việc sử dụng bút chì cho bản phác thảo để chuẩn bị cho tranh chân dung. Mục đích của họ là thu thập càng nhiều thông tin, càng nhiều hình ảnh càng tốt, đặc biệt nếu mẫu của họ chỉ có mặt được trong một thời gian ngắn thì bút chì là công cụ phù hợp với việc này.

Bức chân dung vẽ bằng chì của Degas là dì Laura, Nam tước Bellelli, là một bức vẽ phác thảo đầu tiên để chuẩn bị cho bức tranh kích thước thật của nhà Bellelli. Tranh được vẽ sau chuyến thăm đên nhà Bellelli ở Florence và sau một loạt nghiên cứu về bút chì cho đến khi ông trở về Paris. Nhìn vào Laura, ta thấy tranh phản ánh rõ ràng tâm trạng của cô: cô đang mang thai, đau lòng về người cha đã mất (bức chân dung của ông được treo tường sau lưng cô) và sự cô lập từ chính chồng của mình – Gennaro. Điều đó cho thấy mối quan hệ của họ đã tan vỡ.


4. Tranh chân dung bút chì ấn tượng.



HENRI MATISSE
(1869-1954)

‘Tête de Femme 1935’, pencil on paper.

Dùng bút chì trên giấy là kỹ thuật vẽ đơn giản nhất, nhanh nhất và tiết kiệm nhất trong tất cả các chất liệu nghệ thuật. Matisse đã chứng minh điều này thông qua các bản vẽ của mình. Ông đã xem tính đơn giản là chìa khóa cho trường phái Fauvist và giải thích:”Chúng tôi hướng đến sự thanh thản thông qua việc đơn giản hóa ý tưởng và hình thức ……” Trong Tête de Femme (1935), Matisse ít chú trọng đến việc quan sát các chi tiết một cách chính xác và hơn thế nữa là tính tương quan của bàn tay và mắt để làm nổi bật sự gợi cảm và nhanh nhẹn của đối tượng bằng những đường thẳng đơn giản.


PABLO PICASSO
(1881-1973)

‘Tête de Femme 1965’, pencil study from sketchbook.

Bút chì là công cụ thuận tiện nhất để thực hiện ý tưởng. Trong Tête de Femme (1965) của Picasso, một trong những người phụ nữ mà ông đã vẽ trong quyển phác thảo năm 1965, ông đã mang ý tưởng ‘tái hiện’ chữ viết tay từ nguyên thủy và vẽ các nét nguệch ngoạc như một đứa trẻ lúc bấy giờ, thoát khỏi những giới hạn trong việc học vẽ để tự do khám phá những gì ông ấy cảm nhận về chủ đề này.

Nghiên cứu dựa trên sự mường tượng về quá khứ bằng việc tổng hợp những hình ảnh lập thể của tình nhân Dora Marr vào năm 1937. Phần đầu trước chứa cấu trúc của nó, đôi mắt lập thể (ba trong số chúng), các mặt phẳng được tái tạo thành khuôn mặt, phần vẽ lược đồ như nét của trẻ con với kiểu tóc xoăn và đường viền thành mũ chim yến, bàn tay được vẽ đơn giản với móng tay hình mũi tên đều được trích từ ngôn ngữ trực quan trong ‘Chữ viết tay’ của Picasso.

 

Bài Viết Liên Quan:

tags: tranh ve chan dung, tranh chân dung đơn giản

Xem Nhanh

bài viết liên quan 

đáng chú ý 

Scroll to Top